Cukrzyca jest cywilizacyjną chorobą metaboliczną, chrakteryzującą się przewlekłym, podwyższonym stężeniem cukru we krwi. Zasadniczą rolę w jej tworzeniu odgrywają czynniki genetyczne oraz środowiskowe. Może ona wynikać z tzw. insulinooporności, czyli komórki posiadają obniżoną wrażliwość na insulinę, lub może być skutkiem zbyt małego wytwarzania insuliny przez trzustkę.

PRZYCZYNY

Do czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. zalicza się:

• wiek i płeć (nieco bardziej narażone na cukrzycę typu 2. są kobiety, a ryzyko rośnie wraz z wiekiem obu płci;
• nadwagę i otyłość;
• nadciśnienie tętnicze;
• stres, nieprawidłową dietę;
• przyjmowanie niektórych leków.

OBJAWY

Główne objawy cukrzycy typu 2. to:

• nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu;
• utrata masy ciała pomimo dobrego apetytu;
• drażliwość;
• apatia;
• nieostre widzenie;
• senność i ogólne zmęczenie;
• trudności w gojeniu się ran;
• nawracające stany zapalne skóry i pęcherza moczowego;
• sucha i swędząca skóra.

Z powodu zaawansowanych zmian naczyniowych i neurologicznych u pacjentów z cukrzycą (szczególnie w wieku starszym), możemy zaobserwować zaburzenia ukrwienia, które objawia się m.in.:

• uczucie oziębienia stóp;
• mrowienie i drętwienie łydek podczas chodzenia;
• zaburzenia czucia powierzchniowego kończyn dolnych;
• zaburzenia potencji u mężczyzn.

ROZPOZNANIE

W przypadku występowania objawów cukrzycy, należy wykonać oznaczenie glikemii przygodnej (o dowolnej porze dnia bez względu na czas jaki upłynął od ostatniego posiłku) - wynik >=200 mg/dl jest podstawą do rozpoznania cukrzycy.

Przy braku występowania objawów, cukrzycę można rozpoznać na podstawie oznaczenia glikemii na czczo w godzinach porannych. Dwa wyniki (każdy innego dnia) >= 126 mg/dl są podstawą do jej rozpoznania.

Kolejnym badaniem jest doustny test tolerancji glukozy - glikemia w 120. minucie testu >=200 mg/dl oznacza cukrzycę.

Również wartość hemoglobiny glikowanej (HbA1C) >=6,5% stanowi wskazanie do rozpoznania tej choroby.

CEL TERAPEUTYCZNY

Ogólny cel wyrównania glikemii wyrażony wartością hemoglobiny glikowanej, wynosi <=7 %. U dzieci i młodzieży lub w przypadku krótkotrwałej cukrzycy typu 2. (czas trwania mniejszy niż 5 lat), powinna wynosić mniej niż 6,5%. 

W przypadku chorych w zaawansowanym wieku z wieloletnią cukrzycą, u których współistnieją istotne powikłania (przebyty zawał serca i/lub udar mózgu i/lub liczne choroby) stężenie hemoglobiny glikowanej powinno wynosić 8,0-8,5%. 

Oznaczenie HbA1C należy wykonywać raz w roku u osób ze stabilnym przebiegiem choroby osiągających cele leczenia. U osób, które nie osiągają celów leczenia, lub tych, u których dokonano zmiany sposobu leczenia, należy wykonywać oznaczenia HbA1C co najmniej raz na kwartał.

Jest to badanie podstawowe, które zleca lekarz w ramach standardowej opieki diabetologicznej.

LECZENIE

Leczenie cukrzycy typu 2. jest kompleksowe i wymaga stosowania równocześnie kilku metod. Należą do nich metody niefarmakologiczne (edukacja, leczenie dietetyczne, wysiłek fizyczny) oraz terapia farmakologiczna.

Lekami pierwszego rzutu może być kilka grup leków, a o tym którą z grup zastosować decyduje lekarz. Jeżeli mimo leczenia wartości glikemii nadal są nieprawidłowe, intensyfikuje się terapię poprzez dołączanie kolejnych leków doustnych lub podawanych podskórnie.

Nieskuteczność takiego leczenia oznacza całkowity brak wydzielania insuliny przez trzustkę i wymaga przejścia do kolejnego etapu, czyli stosowania insuliny.

DIETA

Należy ograniczyć produkty będące źródłem cukrów prostych: owoce, soki owocowe, mleko oraz produkty zawierające sacharozę: cukier, miód, dżemy, słodycze, słodzone napoje, ciasta, słodkie desery.

Należy również ograniczyć produkty bogate w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego na korzyść tłuszczów roślinnych.

Zaleca się stosowanie produktów spożywczych nieprzetworzonych, bogatych w błonnik: chleb z mąki z grubszego przemiału, z dodatkiem otrębów i nasion, gruboziarniste kasze, makaron z mąki pszennej, ryż niełuskany.

Produktów skrobiowych i warzyw nie należy rozgotowywać - mają wówczas wysoki indeks glikemiczny (szybko podwyższają poziom cukru we krwi).

Źródła:
1. "Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą" - 2024. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. 
2. "Current Topics in Diabetes" 2023; 4(3-4): 1-155.

<- Wróć do artykułów

SZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA NR8/DosAOS/SOP/2026 PĘTLA INDUKCYJNA W ramach procedury Szacowania Wartości Zamówienia w związku z zami

---

CO TO JEST UDAR? Udar mózgu to nagłe zaburzenie krążenia w mózgu. Może być spowodowany zatkaniem naczynia krwionośnego (tzw. udar niedo

---

Zostań Naszym Pacjentem